Chống Bán Phá Giá - Nhìn Từ Quốc Gia Xuất Khẩu

123loading - Tranh chấp diễn ra khi một Quốc gia cho rằng một Quốc gia khác vi phạm thỏa thuận đã cam kết, xoay quanh 3 nội dung chính là: bán phá giá (BPG), trợ cấp và tự vệ thương mại. Song hành với sự phát triển của thương mại quốc tế (TMQT) là hiện tượng tranh chấp TMQT. Tranh chấp diễn ra khi một Quốc gia cho rằng một Quốc gia khác vi phạm thỏa thuận đã cam kết, xoay quanh 3 nội dung chính là: bán phá giá (BPG), trợ cấp và tự vệ thương mại. Theo thống kê của Cơ quan giải quyết tranh chấp (DSB) của WTO, trong vòng 10 năm trở lại đây, có khoảng 2300 vụ tranh chấp TMQT đã diễn ra, trong đó hơn 90% là tranh chấp về BPG.

Đối với Việt Nam, cùng với quá trình mở cửa nền kinh tế, một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đã bị kiện BPG và bị áp các biện pháp chống BPG, gây nhiều khó khăn, thiệt hại cho doanh nghiệp (DN), cho ngành nghề liên quan trong nước. Việc nắm rõ bản chất, thủ tục tiến hành, sử dụng các biện pháp ứng phó thích hợp không chỉ cần cho các DN, mà còn rất cần thiết cho ngân hàng bởi ngân hàng vừa là chủ thể cung cấp vốn cho hoạt động của các DN, vừa là DN kinh doanh sản phẩm, dịch vụ liên quan đến tiền tệ trong một nền kinh tế mở, với sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng, định chế tài chính khác trên phạm vi toàn thế giới.

Bài viết này bao gồm 3 phần: giới thiệu những khái niệm cơ bản về BPG; một vụ kiện BPG điển hình liên quan đến Việt Nam; cuối cùng là tập hợp các khuyến nghị đối với các DN Việt Nam trong việc ứng phó với các vụ kiện BPG.

Bán phá giá - một tranh chấp TMQT điển hình

BPG là hiện tượng giá xuất khẩu của một sản phẩm được xuất khẩu từ một nước này sang một nước khác thấp hơn mức giá có thể so sánh được của một sản phẩm tương tự được tiêu dùng tại nước xuất khẩu theo điều kiện thương mại thông thường. Về bản chất, BPG trong TMQT là hành vi phân biệt giá cả: đối với cùng một sản phẩm hoặc sản phẩm tương tự, nhưng giá xuất khẩu lại thấp hơn giá tiêu thụ nội địa. Đây được xem là một hành động với mục tiêu nhằm chiếm lĩnh thị trường và tiến tới loại bỏ dần các đối thủ cạnh tranh.